Op de Nutavond van 18 jan. jl. was Dhr. Paul Paulus van Rijkswaterstaat onze gast. Hij verzorgde een lezing met als thema de kwaliteit van het water in het Grevelingenmeer. Aan de orde kwamen daarbij de maatregelen voor het verbeteren van de kwaliteit van het water in het Grevelingenmeer en de effecten van de verwachte stijging van de zeewaterspiegel.
Kern probleem is dat het water in de Grevelingen kampt met een ernstig zuurstofgebrek in de diepere lagen (de vaargeulen) in vooral de zomerperiode. Hierdoor sterft het leven af en dat herstelt zich daarna in de winterperiode slechts gedeeltelijk waardoor per saldo de natuur steeds een stapje terug doet. Dit is het gevolg van het ontbreken van onvoldoende getijde beweging door de afsluiting met de Grevelingendam en de Brouwersdam. Uit een jarenlang onderzoek is gebleken dat de zuurstofproblemen kunnen worden opgelost, met uitzondering van het 40 m1 diepe gedeelte bij Scharendijke, door het creëren van een getijde van 50 cm1. Een heel belangrijk uitgangspunt is daarbij dat het huidige peil van -20 cm1 slechts met 5 cm1 mag worden overschreden met oog op het behoud van de huidige natuurwaarden in het Grevelingenmeer en om te voorkomen dat de ‘zoute kwel’ op Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland toeneemt als bedreiging van de zoetwatervoorziening. Er zijn op dit moment wel twee openingen, in de vorm van de spuisluis in de Brouwersdam en de Flakkeese Spuisluis, maar die zijn onvoldoende om het nodige 50 cm1 getijde te realiseren. Als resultaat van uitgebreide studie is gekozen voor een nieuw te realiseren  doorlaatmiddel in de Brouwersdam wat in de plaats zal komen van de huidige caissons waarmee de dam is opgebouwd. Het doorlaatmiddel zal bestaan uit een achttal rechthoekige betonnen kokers van 8 bij 8 m1 elk voorzien van afsluitbare deuren. Vooral vanwege de invloed van het stromende water op de kust zal het doorlaatmiddel aan de noordkant van de dam worden gepositioneerd. De totale kosten worden geraamd op 140 miljoen euro met een marge van 25%. 120 mln. voor het project zelf en 20 mln. voor compensatie van de effecten van de getijdenbeweging. Het ontwerp voorziet ook in de mogelijkheid een getijdencentrale te realiseren in het doorlaatmiddel door het aanbrengen van (visvriendelijke) waterturbines in de kokers. In dat geval moeten er om de gewenste doorlaat te kunnen realiseren totaal 12 kokers worden aangebracht. De extra kosten voor deze uitbreiding en de turbines zijn voor rekening van private partijen. Als spin-off van de studie wordt momenteel gewerkt aan de realisatie van Tidal Technology Centre bij de Flakkeese Spuisluis. Dit is een private onderneming voor het testen van watertribunes in de kokers die voor de sluisluis worden aangebracht.

De verwachte stijging van de zeespiegel is van grote invloed op de beheersing van het getijde in het Grevelingenmeer. Immers hoe hoger de zeespiegel stijgt des te lastiger wordt het om bij eb voldoende water uit het meer af te laten om de tijbeweging van 50 cm1 te kunnen handhaven. Daarom worden er verschillende scenario’s ontwikkeld om dit probleem te ondervangen zoals onder meer vergroting van het doorlaatmiddel, sluiting bij vloed en de eventuele turbines als gemaal laten werken. Bovendien wordt aanpassing van het -20 niveau op de lange termijn niet uitgesloten. Door de stijging van de zeespiegel is de verwachte functionele levensduur ongeveer 50 jaar in tegenstelling van de technische levensduur van 100 jaar.

Het relatief grote aantal bezoekers aan deze avond konden terugzien op een bijzonder boeiende lezing over een heel actueel onderwerp waar we als bewoners van Schouwen-Duiveland direct mee te maken hebben. De nazit was deze keer korter als anders daar het behoorlijk koud was in de zaal omdat de CV installatie niet werkte.