“Het Nut” op bezoek bij Maas en Capelle.

De jaarlijkse ‘Buitenactiviteit’ van het Nut was dit jaar op vrijdag 16 augustus  en daarbij  werden de bedrijven Boomkwekerij Maas en Fruitbedrijf Capelle bezocht. Beide  bedrijven liggen  aan  de Galgeweg  in Nieuwerkerk en zijn buren van elkaar. Om 19.00 uur was er een grote groep leden  aanwezig op het bedrijf van Jan Maas. Hij kweekt diverse soorten fruitbomen. Daarna gingen  we naar de kantine van het fruitteeltbedrijf van Sennie Capelle.
We genoten zoals altijd weer van een kopje koffie en de zelfgebakken taart door de bestuursleden. Senny Capelle leidde ons vervolgens rond langs zijn fruitbomen en daarna door zijn immens grote schuren. Hierin worden miljoenen tonnen fruit in immens grote koelcellen opgeslagen en gesorteerd.
 

Boomkwekerij Maas.
De boomkwekerij Maas  wordt gerund door Jan Maas en zijn zoon die het werk uitvoeren met hulp van acht Poolse medewerkers. Jan vertelde dat aanvankelijk het bedrijf uitsluitend bestond uit een fruit boomgaard. Maar omdat daarvan het rendement onvoldoende bleek is hij gaan pionieren met het kweken van de fruitbomen. Dat bleek niet eenvoudig, omdat in Nederland totaal geen kennis op dit gebied wordt gedeeld en er een bikkelharde concurrentie is tussen de teeltbedrijven onderling. Hij heeft zelf het (complexe) vak daardoor met vallen en opstaan moeten leren. Van enige kennisuitwisseling is geen sprake. Het  is een prestatie van formaat als je bedenkt dat er jaarlijks op een perceel van 23 ha. zo’n 150.000 perenbomen, 100.000 appelbomen en een aantal sierappels en pruimenbomen gekweekt worden. Zowel voor wat betreft de peren als de appels worden een flink aantal soorten gekweekt. De zgn.  onderstammen, die nodig zijn voor de kweek van de fruitbomen,  worden gekweekt in een 3 ha. groot ‘moerbed’.  Dit  moerbed  ligt bij het bedrijf aan de Galgeweg. De percelen waarop de fruitbomen worden gekweekt liggen verspreid over het eiland.  De reden hiervan is, dat als er op een perceel fruitbomen zijn geteeld er binnen zo’n 70 jaar geen nieuwe fruitbomen meer geteeld kunnen worden. Dit als gevolg van bepaalde aaltjes en schimmels in de bodem. Het werk is uiterst arbeidsintensief. Nadat de onderstammen, uit het moerbed zijn geoogst en geplant, worden bij appels via ‘enten’ een takje van het gewenste appel ras op de onderstam geplaatst wat uit zal groeien tot de appelboom. Bij peren wordt via ‘oculeren’ een knop van een tak van het gewenste peren ras op de onderstam geplaatst waarbij die knop zal uitgroeien tot de perenboom.  Dit werk wordt handmatig en gebukt gedaan. Dit is zwaar werk en wordt alleen door Poolse werknemers gedaan.

Het kost totaal vier jaar om een fruitboom te kweken.
Voor bepaalde werkzaamheden kunnen machines gebruikt worden. Helaas zijn voor deze teelt geen machines op de markt en worden  ze voor een deel in eigen beheer ontwikkeld.
In Nederland wordt slechts door 15 bedrijven fruitbomen gekweekt,  waarvan het merendeel in de Flevopolder.

Fruitteeltbedrijf Capelle.

Bij fruitteeltbedrijf Capelle  gaat het niet om de bomen  maar om de vruchten. Op een perceel van 24 ha. worden een aantal soorten appels en peren geteeld met een totale opbrengst van ca. één miljoen kilo, 50% appels en 50% peren. Bij het bezoek aan de boomgaard geeft Senny aan dat het telen van fruit een arbeidsintensief werk is. Het jaarlijks snoeien en plukken moet handmatig uitgevoerd worden.  Er zijn geen Nederlanders meer te vinden die dit handwerk willen uitvoeren, waardoor er gewerkt wordt met  Poolse werknemers.  Fruit is een heel delicaat product dat snel beschadigd raakt en daarmee onverkoopbaar wordt. Dat het telen van fruit risicovol is bleek wel uit de hagelschade die een hagelbui afgelopen week veroorzaakte. Ook de recente extreme hitte veroorzaakte nogal wat zonneschade in de vorm van brandplekken op de schil. Verder heeft de droogte van de afgelopen jaren ook veel impact op de productie van het fruit. Doordat er op Schouwen-Duiveland geen zoetwater voorradig is,  wordt er tegen hoge kosten water aangevoerd met tankwagens uit het Zoommeer . Verder is de prijsvorming een ongewisse factor waarbij de boycot van het Nederlandse fruit naar Rusland een belangrijke rol speelt. Om als compensatie nieuwe markten te vinden blijkt een niet eenvoudige opgave.

Vervolgens bezochten we de andere tak van het bedrijf, namelijk het sorteerbedrijf waar bijna het jaar rond het fruit van Senny’s bedrijf en dat van derde partijen wordt gesorteerd en ingepakt. We treffen in een grote loods een uitgebreide sorteerinrichting aan.  Daar wordt het fruit gesorteerd op grootte en kleur en naar de wens van de klant verpakt. Bijvoorbeeld in  kistjes, zakken, schalen etc. en voorzien van een sticker met informatie. Certificering is (ook) in deze branche van levensbelang en er wordt heel veel tijd en moeite besteed om die te verkrijgen en te behouden.
In de bedrijfsgebouwen vallen ook de grote aantallen forse koelcellen op. Deze vormen de derde tak van het bedrijf dat zich richt op het langdurig bewaren van fruit. Het bedrijf beschikt daarmee over een koelcapaciteit van 3,5 miljoen kilo waarin het fruit lang kan worden bewaard door het gekoeld en zuurstofarm op te slaan. Het gaat daarbij niet alleen om het eigen fruit maar ook om het fruit van nog 20 andere telers.
Indrukwekkend om te zien wat er allemaal komt kijken bij de teelt en de verwerking van het fruit en wat er allemaal schuil gaat achter de gevels van de bedrijfsgebouwen.

Beide heren ontvingen voor hun  interessante rondleiding  een presentje van de voorzitter, Corrie van Stee. We sloten de avond af met een gezellige nazit onder het genot van een hapje en een drankje. We kijken terug op een bijzonder geslaagde avond.